|
شمایلی ماندگار/درباره رضا کیانیان
شمايلي ماندگار حالا ديگر با قاطعيت مي توان گفت كه رضا كيانيان به يكي از « شمايل »هاي سينماي ايران تبديل شده است . اين كه چگونه يك بازيگر به «شمايل» تبديل مي شود ودر خاطره ها باقي مي ماند به خيلي مسائل ربط پيدا مي كند. شايد يكي از دلايلش اين باشد كه كيانيان در ايفاي نقش ها ، همچون آينه اي شفاف كيفيتي از زندگي مرد ايراني وفرهنگ ايراني را به نمايش مي گذارد كه به راحتي با تماشاگر ارتباط برقرار مي كند. اما اگر مستقيم پرسيد كه اين شكل اجرا چه جوري است كه چنين ذهنيتي را بوجود مي آورد ؟شايد به راحتي نتوان به جواب سرراستي رسيد. چرا كه مجموع حركات ، كنش و واكنش ها ، بيان ونحوه ي اداي ديالوگ ها ناخودآگاه ذهنيت تماشاگر را به همان نقطه سوق مي دهد ، نه اين كه همه ي آن كنش وواكنش ها از سوي بازيگر ناآگاهانه بوده ،بلكه بدين معني كه آن مجموعه از تعاملات مفهوم مهم تري را درذهن مخاطب تداعي مي كند كه دريادها باقي مي ماند.خب اين كه دردرجه نخست كيانيان تحصيلكرده ي اين رشته است .از دوران جواني كار تئاتر كرده ،در مسير كاري اش به هنرهاي ديگر سرك كشيده .مثلاً وقتي نمايشگاهي از آثار مجسمه هاي چوبي اش مي گذارد ويا عكس هايش را درگالري به نمايش درمي آورد ،معني اش اين است كه اين ها يك شبه از آستينش بيرون نيامده .نتيجه سال ها ديدن وكاركردن اش است .اما « ديدن » واژه اي است كه اصولاً درهنر وبخصوص دربازيگري مهم است .وچقدر خوب كيانيان به ديدن هايش جهت داده .اگر نگاهي به كارهاي شاخصش كنيم مثل « آژانش شيشه اي » ،« روبان قرمز» ،« سينما سينماست » ،« خانه اي روي آب » ،« فرش ايراني » و...به راحتي مي بينيم كه او توانايي ايفاي نقش با طيف هاي متنوعي از يك مردعامي ولمپن گرفته تا روشنفكر وتحصيلكرده را دارد. نكته ي جالب اين كه هيچ كدام از اين نقش ها فقط دريك جمله قابل تعريف نيستند .يعني ارائه نقش ها فقط در سطح باقي نمي مانند.بلكه پيچيدگي ها ، فراز وفرودهاي حسي شان ابعاد گسترده اي به آن نقش مي دهد .مهم ترين مساله درمورد كيانيان اين است كه مشخص است به روانشناسي شخصيت ها توجه ي ويژه دارد.مثلاً درست است نقشي كه در «فرش باد »بازي كرده با نقشش دراپيزود « كپي برابر اصل نيست» فيلم « فرش ايراني »به هم شبيه اند ،ولي شكل اجرا ونحوه ي ارائه كاملاً فرق مي كند واين كاملاً مشخص است كه بازيگر نسبت به اين مسئله آگاهي داشته است. نكته مهم ديگر درمورد كيانيان اين است كه درحيطه ي كاري اش مطالعه مي كند .يكي از مشكلات بازيگران ما اين است كه خيلي اهل مطالعه – دست كم درمورد كارشان – نيستند .او هم مي خواند وهم درباره بازيگري مي نويسد .پس به انتقال تجربه اعتقاد دارد.وچقدر خوب است كه تاريخ شفاهي بازيگري درايران مكتوب شود.
خوشبختانه حالا حضورامثال كيانيان اين نويد را مي دهد كه بازيگري درسينما وتئاتر ايران فقط به نسل عزت ا... انتظامي ،جمشيد مشايخي ، علي نصيريان ،داود رشيدي محدود نمي شود .هرچند كه او جزو شاگردان همان نسل است .بالاخره اين روزها هروقت نقش مناسب وبه قول معروف «تاپي » برروي كاغذ نوشته مي شود يك پاي قضيه رضا كيانيان است .معناي اين جمله اين است كه نمي توان گفت حضور او درفلان فيلم به خاطر برخي باند بازي هاي مرسوم است .بلكه توانايي بازيگر اين فرصت را فراهم مي آوردكه چنين نقش هايي به او پيشنهاد شود. ضمن اين كه انصافاً كيانيان درحفظ فيزيك وبدنش وپرورش آن كوشايي به خرج مي دهد.وهمين مساله فرصت ارائه نقش ها با سنين متنوع را به او مي دهد.به هرصورت دربدترين شكل ممكن مي توان گفت كه شايد بتوان رضا كيانيان را ناديده گرفت ولي درتاريخ سينماي ايران نمي توان به هيچ عنوان اورا حذف كرد. درج شده در ويژه نامه نشريه صنعت سينما/نكوداشت رضا كيانيان -ارديبهشت ماه ۱۳۸۸ |+| نوشته شده توسط فرانک آرتا در دوشنبه هفتم اردیبهشت 1388 و ساعت 9:48  |
پشتیبانی
 Email:faranakarta@gmail.com
|
